Pha sai tỷ lệ oresol dễ gây ngộ độc

Trẻ bị mất nước và chất điện giải do tiêu chảy, nôn hoặc sốt cần được bù dịch càng sớm càng tốt để tránh những hậu họa khôn lường là điều hết sức cần thiết, trong đó oresol (ORS) là dung dịch được lựa chọn hàng đầu. Tuy vậy, nếu ORS pha sai tỷ lệ (đặc quá) có thể làm cho trẻ bị ngộ độc muối.

<p>C&oacute; ba loại dịch thường được d&ugrave;ng để b&ugrave; cho trẻ khi cần thiết, đ&oacute; l&agrave; ORS c&oacute; chứa natri, kali, đường v&agrave; nước; dung dịch ringer lactate chứa natri, kali, naricacbonat, H<sub>2</sub>0 v&agrave; dung dịch natricacbonat. Trong đ&oacute;, ORS l&agrave; loại th&ocirc;ng dụng nhất do được pha th&agrave;nh dung dịch để cho trẻ uống, hai loại c&ograve;n lại l&agrave; dung dịch để truyền tĩnh mạch khi thật cần thiết (do b&aacute;c sĩ điều trị chỉ định d&ugrave;ng).</p> <p>Việc b&ugrave; dịch như thế n&agrave;o, cho d&ugrave;ng loại g&igrave; l&agrave; do b&aacute;c sĩ kh&aacute;m bệnh chỉ định (nếu trẻ được kh&aacute;m bệnh khi sốt, ti&ecirc;u chảy, n&ocirc;n nhiều, bỏng nặng&hellip;). Trong trường hợp trẻ c&ograve;n uống tốt, thường được b&aacute;c sĩ chỉ định d&ugrave;ng ORS. Tuy vậy, để d&ugrave;ng đ&uacute;ng, b&ugrave; dịch kịp thời cho trẻ.</p> <h2><strong>Tại sao trẻ c&oacute; thể bị ngộ độc muối khi uống ORS?</strong></h2> <p>Trẻ bị ngộ độc muối xảy ra khi uống phải dung dịch ORS pha qu&aacute; đặc. ORS pha v&agrave;o nước theo đ&uacute;ng quy định khi cho trẻ uống sẽ c&oacute; t&aacute;c dụng b&ugrave; lượng nước, muối, đường đ&atilde; mất. Nhưng nếu pha kh&ocirc;ng đ&uacute;ng quy định sẽ c&agrave;ng g&acirc;y rối loạn nước v&agrave; chất điện giải, t&igrave;nh trạng ti&ecirc;u chảy hoặc sốt, hoặc n&ocirc;n&hellip; c&agrave;ng nặng hơn v&agrave; trẻ c&oacute; thể tử vong do mất chất điện giải, truỵ tim mạch. Khi pha qu&aacute; đặc, người lớn uống thấy mặn c&oacute; thể nhổ ra ngay nhưng với trẻ nhỏ vẫn uống b&igrave;nh thường. V&igrave; mặn n&ecirc;n c&agrave;ng uống trẻ c&agrave;ng kh&aacute;t, c&agrave;ng kh&aacute;t lại c&agrave;ng đ&ograve;i uống v&agrave; được cho uống dung dịch ORS nhiều hơn, khiến trẻ rất dễ bị ngộ độc muối. Do lượng muối đi v&agrave;o m&aacute;u nhiều hơn b&igrave;nh thường, &aacute;p lực thẩm thấu của m&aacute;u cao l&ecirc;n, nước từ trong tế b&agrave;o đi ra ngo&agrave;i nhiều hơn, v&igrave; thế m&agrave;ng tế b&agrave;o sẽ bị teo lại dẫn đến hiện tượng da nhăn, m&ocirc;i kh&ocirc;, mắt trũng, ni&ecirc;m mạc lưỡi kh&ocirc;, nước tiểu &iacute;t, đặc biệt l&agrave; sốt cao kh&ocirc;ng r&otilde; nguy&ecirc;n nh&acirc;n, rối loạn nhịp thở, k&egrave;m theo c&aacute;c biểu hiện thần kinh nổi bật như rối loạn tri gi&aacute;c (kiểu ngủ g&agrave; xen kẽ với từng cơn k&iacute;ch th&iacute;ch vật v&atilde;, co giật, tăng phản xạ g&acirc;n xương...). Nguy hiểm nhất l&agrave; g&acirc;y ph&ugrave; n&atilde;o cấp dẫn đến h&ocirc;n m&ecirc;.</p> <h2><strong>N&ecirc;n l&agrave;m g&igrave; khi nghi trẻ ngộ độc muối?</strong></h2> <div> <ul style="display: flex;"> <li style="display:none; width: 47%;margin-bottom: 7px;padding: 5px;border: 1px solid #ddd;text-align: justify;background: #f2f2f2;overflow: hidden;float: left;margin-right: 2%;box-sizing: border-box;"><a href="" rel="nofollow" style="overflow: hidden;" target="_blank"> <img src="" /> </a></li> <li style="display:none; width: 47%;margin-bottom: 7px;padding: 5px;border: 1px solid #ddd;text-align: justify;background: #f2f2f2;overflow: hidden;float: left;margin-right: 2%;box-sizing: border-box;"><a href="" rel="nofollow" style="overflow: hidden;" target="_blank"> <img src="" /> </a></li> </ul> </div> <p>Khi d&ugrave;ng dung dịch ORS để b&ugrave; nước v&agrave; muối cho trẻ ti&ecirc;u chảy, sốt, nếu thấy c&aacute;c dấu hiệu như vừa n&ecirc;u (kh&aacute;t dữ dội, m&ocirc;i kh&ocirc;, mắt trũng, ngủ g&agrave; hoặc sốt, co giật&hellip;.) cần ngừng kh&ocirc;ng cho trẻ uống th&ecirc;m dung dịch ORS v&agrave; nhanh ch&oacute;ng đưa trẻ đến bệnh viện gần nhất để cấp cứu v&igrave; trẻ c&oacute; thể bị ngộ độc muối do uống dung dịch ORS pha đặc qu&aacute;. Người nh&agrave; của trẻ hoặc c&ocirc; nu&ocirc;i dạy trẻ kh&ocirc;ng n&ecirc;n cho trẻ uống tiếp dung dịch ORS khi trẻ kh&aacute;t, đ&ograve;i uống bởi t&iacute;nh mạng của trẻ c&oacute; thể bị đe dọa nếu tiếp tục cho uống ORS pha đặc qu&aacute;.</p> <h2><strong>C&aacute;ch pha đ&uacute;ng chuẩn dung dịch ORS</strong></h2> <p>Cần đọc kỹ hướng dẫn c&aacute;ch pha của g&oacute;i thuốc về lượng nước ph&ugrave; hợp. Cụ thể, nếu g&oacute;i ORS hướng dẫn pha với 200ml, cần pha đủ 200ml nước; hướng dẫn pha với 500ml, phải pha đủ với 500ml nước hoặc pha 1.000ml (1 l&iacute;t) phải đủ 1.000ml mới đạt nồng độ thẩm thấu ph&ugrave; hợp cho trẻ. Như vậy, để pha đ&uacute;ng tỷ lệ cần phải c&oacute; dụng cụ đo (cốc thủy tinh 200ml c&oacute; chia vạch hoặc cốc thuỷ tinh 500ml, c&oacute; chia vạch, tốt nhất l&agrave; cốc 1.000ml, c&oacute; chia vạch).</p> <p>Nếu pha qu&aacute; lo&atilde;ng gi&aacute; trị cung cấp điện giải sẽ k&eacute;m đi, kh&ocirc;ng c&oacute; t&aacute;c dụng b&ugrave; nước v&agrave; nuối. Nếu pha đậm đặc với &iacute;t nước sẽ khiến trẻ bị ngộ độc muối rất nguy hiểm đến t&iacute;nh mạng của trẻ.</p> <p>Cần lưu &yacute; l&agrave; kh&ocirc;ng được chia g&oacute;i ORS ra l&agrave;m nhiều phần, l&agrave;m như vậy sẽ l&agrave;m sai lệch tỷ lệ c&aacute;c chất c&oacute; trong g&oacute;i thuốc ORS v&agrave; khi uống ORS sẽ kh&ocirc;ng c&oacute; t&aacute;c dụng chữa bệnh (b&ugrave; nước v&agrave; chất điện giải).</p> <p>Cần d&ugrave;ng nước đun s&ocirc;i để nguội để pha, sau khi khuấy tan hết ho&agrave;n to&agrave;n thuốc ORS trong nước rồi mới cho trẻ uống. Tuyệt đối kh&ocirc;ng được pha thuốc với sữa, nước tr&aacute;i c&acirc;y, kh&ocirc;ng cho th&ecirc;m đường hoặc c&aacute;c loại thuốc kh&aacute;c.</p> <p>Kh&ocirc;ng pha ORS với nước kho&aacute;ng, bởi v&igrave; trong c&aacute;c loại nước kho&aacute;ng đ&atilde; c&oacute; sẵn c&aacute;c th&agrave;nh phần muối l&agrave;m sai lệch nồng độ của thuốc sẽ l&agrave;m giảm hiệu quả của thuốc hoặc tăng khả năng ngộ độc muối, kh&ocirc;ng n&ecirc;n d&ugrave;ng c&aacute;c thực phẩm chức năng b&ugrave; nước điện giải thay thế ORS.</p> <p><strong>ThS.BS. B&ugrave;i Mai Hương</strong></p> <!--<script src="http://suckhoedoisong.vn//d1.hadarone.com/ads-sync.js?placement=1133"></script> --> <div> <div> <div> <div>&nbsp;</div> <div>&nbsp;</div> </div> </div> <div> <div>&nbsp;</div> </div> </div>

Theo suckhoedoisong.vn
back to top